Stanisław Milian

Stanisław Milian
Ilustracja
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia

12 kwietnia 1899
Kleparów

Data i miejsce śmierci

12 kwietnia 1967
Poznań

Przebieg służby
Lata służby

1914–1945

Siły zbrojne

Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).pngArmia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie

Formacja

Związek Strzelecki
Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Odznaka grupy Wawelberg.jpg Grupa Destrukcyjna Wawelberga
Za sluzbe graniczna.jpg Korpus Ochrony Pogranicza

Jednostki

1 pułk piechoty LP
4 pułk piechoty LP
4 pułk piechoty Legionów
Korpus Ochrony Pogranicza
(batalion KOP „Ostróg”)
58 pułk piechoty
Szkoła Podchorążych Piechoty
36 pułk piechoty
1 pułk piechoty Obrony Pragi

Stanowiska

dowódca kompanii
zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
III powstanie śląskie
II wojna światowa
(kampania wrześniowa):

  • obrona Warszawy
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

Stanisław Milian[a] (ur. 12 kwietnia 1899 w Kleparowie, zm. 12 kwietnia 1967[b] w Poznaniu) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej, kawaler Krzyża Złotego i Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Franciszka (murarza) i Marii z domu Piekut.

Jako uczeń gimnazjum wstąpił w połowie sierpnia 1914 roku do Związku Strzeleckiego. Następnie w Legionach Polskich, w których służył w 1 pułku piechoty (4 kompania w III batalionie) oraz 4 pułku piechoty (1 kompania karabinów maszynowych), awansując do stopnia sierżanta. Ranny w dniu 1 listopada 1914 roku. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917 roku) został wcielony do armii austro-węgierskiej. Od listopada 1918 r. w odrodzonym Wojsku Polskim, brał udział w obronie Lwowa (od 18 listopada 1918 r.). Mianowany na stopień podporucznika z dniem 1 czerwca 1919 roku. W szeregach 4 pułku piechoty Legionów uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Odznaczył się w walkach – zorganizował wypad na tyły nieprzyjaciela, w wyniku którego zdobył i przeprowadził na polską stronę trzy armaty wroga. Za ten czyn został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari[1]. Nadanie to zostało następnie potwierdzone dekretem Wodza Naczelnego marszałka Józefa Piłsudskiego L.11429 z 19 lutego 1922 roku (opublikowanym w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 10 z dnia 30 kwietnia 1922 roku)[2]. Ciężko ranny w dniu 20 września 1920 r. pod Hrubieszowem, dostał się do bolszewickiej niewoli, z której zbiegł. Uczestniczył w III powstaniu śląskim jako członek Grupy Destrukcyjnej Wawelberga. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w Wojsku Polskim[3].

Na dzień 1 czerwca 1921 r. już w randze porucznika Stanisław Milian pełnił nadal służbę w 4 pułku piechoty Legionów[4]. Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (sygnatura: L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dnia 1 czerwca 1919 r. i 169. lokatą w korpusie oficerów piechoty[5]. Na mocy rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej Stanisława Wojciechowskiego z dnia 31 marca 1924 roku[c] został awansowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 120. lokatą w piechocie[6]. Pozostając oficerem 4 pp Leg.[7] zajmował w 1923 roku 157. lokatę wśród wszystkich poruczników piechoty[8], a w roku 1924 – 123. lokatę pośród kapitanów korpusu piechoty w swoim starszeństwie[9].

Następnie przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza, gdzie w latach 1925–1927 zajmował stanowisko dowódcy kompanii w batalionie „Ostróg”. Dalszy etap jego kariery wojskowej to służba w poznańskim 58 pułku piechoty[10], podczas której w roku 1928 zajmował 118. lokatę wśród kapitanów piechoty w swym starszeństwie[11], a w roku 1930 – 112. lokatę w starszeństwie (była to zarazem 598. lokata łączna pośród kapitanów korpusu piechoty)[12]. Awansowany do rangi majora został ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 93. lokatą w korpusie oficerów piechoty[13]. Zarządzeniem prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 6 czerwca 1931 roku został, za pracę w dziele odzyskania niepodległości, odznaczony Krzyżem Niepodległości. W roku 1932 pełnił już służbę w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej[14] i zajmował w tym czasie 86. lokatę wśród majorów piechoty ze swego starszeństwa[15]. Przez kolejne lata nadal służył w Szkole Podchorążych Piechoty zajmując na dzień 1 lipca 1933 roku 662. lokatę łączną wśród majorów piechoty[16], a na dzień 5 czerwca 1935 roku już 518. lokatę pośród wszystkich majorów korpusu piechoty (była to jednocześnie 80. lokata w swym starszeństwie)[17].

Awansowany do stopnia podpułkownika piechoty został ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku i 56. lokatą[13]. W tym samym roku objął stanowisko zastępcy dowódcy 36 pułku piechoty. Na dzień 23 marca zajmował nadal 56. lokatę wśród podpułkowników piechoty w swoim starszeństwie[18] i piastował funkcję I zastępcy dowódcy w 36 pułku piechoty Legii Akademickiej[19].

We wrześniu 1939 roku dowodził 1 pułkiem piechoty Obrony Pragi. Do maja 1945 roku przebywał w niemieckiej niewoli – był jeńcem oflagów IV B Königstein i VII A Murnau. Po wyzwoleniu powrócił do Polski, pracował jako kierowca ciężarówki i inspektor bhp. Zmarł w Poznaniu i pochowany został na tamtejszym cmentarzu Junikowo (pole: 11, kwatera: A, rząd: 12, miejsce: 6)[3].

Grób ppłka Stanisława Miliana na Cmentarzu Junikowskim

Życie prywatne

Stanisław Milian od 1930 roku był żonaty z Czesławą Karyszak, z którą mieli syna Jerzego. Jego żona została stracona przez Niemców w dniu 8 stycznia 1943 roku w poznańskim Forcie VII za przynależność do Związku Odwetu (wchodzącego w skład Kedywu Armii Krajowej)[3].

Awanse

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. W ewidencji Wojska Polskiego występował jako Stanisław II Milian.
  2. Według informacji zawartych na stronach Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, Stanisław Milian zmarł w dniu 12 stycznia 1967 roku. Z kolei z informacji zawartych na portalu Poznańskie cmentarze (https://www.poznan.pl/mim/necropolis/search.html) wynika, że zmarł on w dniu 18 listopada 1967 roku.
  3. Było to rozporządzenie o sygnaturze O.V.L. 8629/A 1924.
  4. Monitor Polski Nr 132 z 11 czerwca 1931 roku, poz. 199, str. 2 (https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP19311320199/O/M19310199.pdf).

Przypisy

  1. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku ↓.
  2. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 10 z 30 IV 1922, s. 319.
  3. a b c Polak (red.) 1991 ↓, s. 98.
  4. Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 33, 773.
  5. a b Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 74.
  6. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 IV 1924, s. 173.
  7. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 134.
  8. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 423.
  9. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 366.
  10. a b Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 72.
  11. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 202.
  12. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1930 ↓, s. 130.
  13. a b Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 419.
  14. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 803.
  15. a b Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 39.
  16. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 32.
  17. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 30, 182-183, 194.
  18. a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 17.
  19. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 591.
  20. Wesołowski 1992 ↓, s. 528, 644.
  21. Kryska-Karski i Barański 1974 ↓, s. 37.
  22. Lewicki 1929 ↓, s. 57.
  23. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 130.

Bibliografia

  • Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. T. 2/1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1991. ISBN 83-900510-0-1.
  • Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych z lat 1920–1937. [dostęp 2020-02-09].
  • Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. Wykaz Legionistów Polskich 1914-1918. Milian Stanisław. [dostęp 2020-02-09].
  • Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921: dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z dnia 24 września 1921 r.. Zbiory Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie – spis zamieszczony na stronie Małopolskiego Towarzystwa Genealogicznego, 1921. [dostęp 2020-02-09].
  • Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922: załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 1922 r.. Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1922. [dostęp 2020-02-091].zły zapis daty dostępu
  • Rocznik oficerski 1923. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1923. [dostęp 2020-02-09].
  • Rocznik oficerski 1924. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1924. [dostęp 2020-02-09].
  • Rocznik oficerski 1928. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1928. [dostęp 2020-02-09].
  • Rocznik oficerski 1932. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1932. [dostęp 2020-02-09].
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939: stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Księgarnia Akademicka Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
  • Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty opublikowana w „Przeglądzie Piechoty”. Zeszyt 8, sierpień 1930 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1930. [dostęp 2020-02-09].
  • Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty: dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”. 1 lipca 1933 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1933. [dostęp 2020-02-09].
  • Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty: dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”. 5 czerwiec 1935 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1935. [dostęp 2020-02-09].
  • Adam Lewicki: Zarys historji wojennej pułków polskich 1918-1920. 4 Pułk Piechoty Legjonów. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
  • Zdzisław Wesołowski: Order Virtuti Militari i jego Kawalerowie 1792-1992. Miami: Hallmark Press, 1992. ISBN 0-934-527-00-8.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w wojsku polskim 1935–1939. Warszawa: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 978-83-7188-691-1.
  • Tadeusz Kryska-Karski, Henryk Barański: Piechota 1939-1945. Zeszyt 16. Londyn: Polish Institute, 1974.